Interview Hans Winters: ‘ Ik kan me Arnhem niet voorstellen zonder kerk’

Media: Hans Winters lag als voorzit­ter van de Stichting Euse­bius Arnhem onder vuur.
‘Sloop die kerk toch’, was het geluid. „Maar je ziet een kentering in de opinie.”

Na de discussie over sloop of restauratie van de Eu­sebiuskerk in het kader van het Stadsdebat is het stil geworden rond de kerk. Wat bent u eigenlijk aan het doen? 

„Onze restauratiearchitect Erik-Jan Brans onderzoekt wat precies de kosten zijn van restauratie. Onder­tussen inventariseren we de idee­ën voor een nieuwe invulling van de kerk. We hebben er nu zo’n twintig, maar we kunnen er nog meer gebruiken.
„Uiteindelijk willen we vier tot vijf plannen voorleggen aan de Rijksdienst voor het Cultureel Erf­goed om daadwerkelijk te toetsen of het in de kerk mogelijk is en of het cultuurhistorisch kan. En na­tuurlijk moet de exploitatie kun­nen zonder subsidies.”

Hoe heeft u zelf de discussie over sloop of restauratie ervaren?

„Erg goed. Je zag op een gegeven moment een kentering in de opi­nie. Mensen willen de kerk niet slopen. Natuurlijk heeft Hester Ma­crander gelijk als ze zegt dat je niet tientallen miljoenen in de Euse­bius kunt stoppen als de kerk niet nuttig wordt gebruikt. Daarom kij­ken we nu ook of we de kosten kunnen beperken door bijvoor­beeld meer te conserveren en te re­pareren dan te vervangen en de kerk aan de buitenkant te versobe­ren.”

Na de TweedeWereldoorlog werd de kerk gezien als symbool van het herrijzende Arnhem. Die band lijkt anno 2011 helemaal weg. Waar is het misgegaan?

„Er zijn om de kerk heen heel veel gebouwen gesloopt, waardoor de Eusebius eigenlijk geen deel meer uitmaakt van de omgeving. De kerk nodigt nu niet uit om er even naar binnen te gaan, zoals je in een stad in het buitenland wel zou doen.
„Daarom is het goed dat in het ka­der van Rijnboog het Kerkplein wordt bebouwd. Het zou mooi zijn als er in de Arnhemse binnen­stad een driehoek zou ontstaan tussen Kunstencluster aan de Rijn, het Kenniscluster aan de Oever­straat en de Eusebiuskerk.”

Vindt u het te verdedigen om in deze tijd van bezuinigen zoveel geld in de Eusebius te stoppen?

„Dat moet je in deze tijd niet wil­len. Je kunt een euro maar één keer uitgeven.”

Wat heeft u zelf voor gevoel bij de Eusebiuskerk?

„ Als je op een vakantie in Frank­rijk in Chartres of Reims een goti­sche kerk of kathedraal bezoekt, kom je in een somber gebouw te­recht. De Eusebius is ook een ( laat) gotische kerk, maar deze is door de grote ramen prachtig licht. Alleen al daardoor zou je hier graag naar binnen willen.
En ik ben een echte Arnhemse jon­gen. Toen ik vijf, zes jaar oud was, en de kerk nog een grote ruïne was, heb ik de bouwvakkers de ste­nen zien bikken voor de herbouw van de kerk. En natuurlijk is de to­ren beeldbepalend. Het is een cli­ché, maar ik kan me Arnhem niet voorstellen zonder Eusebius.”

Zou u net zo betrokken zijn bij het gebouw als de Eusebius geen kerk zou zijn?

„Ik denk het wel.”
Na een korte pauze: „ Sterker, ik kan dat beamen. Een van de groot­ste monumenten van de Italiaanse stad Verona is het oude fort. Daar is een nieuw gedeelte van staal en glas tegenaan gebouwd. Daar kan ik heel veel plezier aan beleven, ook vanwege mijn achtergrond in de bouw. De toren van de Euse­bius is een heel mooi, wiskundig ontwerp, héél knap gemaakt.
Maar ook als het een stadhuis of een fort was geweest, zou ik die be­trokkenheid hebben.”

De Poorters hebben al geld gedo­neerd voor de restauratie van de Eu­sebius.
De eerste duizend euro is bin­nen. Hoe gaat u de rest van het beno­digde bedrag bijeenbrengen?

„We onderzoeken nu hoeveel geld we ‘uit de markt kunnen halen’.
Eerder hebben we gesteld dat we als stichting zeven miljoen euro wilden verzamelen, maar als de kosten lager uitvallen, kan ook dat bedrag omlaag. Bovendien moeten we kijken wat realistisch is. Een viertal gespecialiseerde bureaus kijkt daar nu naar.
„Dat bedrag is van belang omdat daar de steun van rijk, gemeente en eventueel provincie van af­hangt. Vóór overheden financieel bijspringen, zullen we als stichting eerst zelf over de brug moeten ko­men. Het werkt niet andersom.
Daarom willen de klus ook gefa­seerd gaan aanpakken.”

Waarom hebt u de klus aanvaard om de restauratie te begeleiden?

„Ik was al een paar keer gevraagd, en heb toen ‘nee’ gezegd, omdat ik mijn vrije tijd na mijn afscheid als directeur van Kuiper Arnhem ei­genlijk anders wilde invullen.”

Waarom hebt u uiteindelijk dan toch ‘ ja’ gezegd?

„ Omdat de kerk me aan het hart gaat. Omdat de restauratie tech­nisch heel interessant is en het een bijzondere opgave is, waar heel veel gespecialiseerde mensen aan werken. Bovendien ben ik met 63 te jong om achter de geraniums te gaan zitten.”

Wat levert dit voorzitterschap u zelf voor moois op?

„Een goed gevoel. Ik wil dit werk voor een periode van vier jaar doen. Die is voor mij geslaagd als straks de Eusebius een ontmoe­tingspunt in de stad is, als de men­sen in Arnhem zeggen: ‘Ik ga even naar de kerk’. En dan niet voor een religieuze dienst, maar uit be­trokkenheid. Dan is het alle in­spanningen waard geweest.” 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s